زخم جراحی

زخم جراحی

زخم جراحی

زخم جراحی، برشی است که در حین جراحی،  در محیطی کاملا استریل و عمدتا در نواحی اطراف بخیه ها ایجاد می شود. اندزه برش ها به نوع جراحی بستگی دارد.

انواع زخم جراحی

زخم های جراحی، بر اساس میزان آلودگی زخم، احتمال عفونت، و هم چنین محل ایجاد زخم، به ۴ دسته تقسیم بندی می شوند، که به شرح زیر می باشد:

دسته اول: این زخم ها کاملا تمیز و عاری از هر گونه آلودگی و عفونت هستند، و در مناطقی مانند پوست دیده می شوند.

دسته دوم: این قبیل زخم ها با این که نشانه ای از عفونت ندارند، اما به دلیل محل ایجاد شدن شان بیشتر در معرض آلوده شدن و عفونت قرار دارند. به عنوان مثال، زخم های جراحی ایجاد شده در مجرای روده و معده، بیشتر در معرض عفونت هستند.

دسته سوم: این زخم ها در پی تماس اشیای خارجی با سطح پوست ایجاد می شوند، به همین خاطر، احتمال آلوده شدن و بروز عفونت در آن ها بسیار بالاست. به عنوان مثال، زخم های ناشی از برخورد و اصابت گلوله، اغلب با عفونی شدن ناحیه درگیر همراه می باشد.

دسته چهارم: این زخم ها بسیار آلوده و عفونی هستند.

زخم جراحی

زخم جراحی

جهت پیشگیری از بروز عفونت، زخم های جراحی بایستی مرتب بررسی شوند. برخی علائم و نشانه های عفونی شدن زخم عبارت است از:

  • قرمزی اطراف زخم
  • به تاخیر افتادن روند بهبودی
  • مشاهده چرک در ناحیه زخم
  • افزایش ترشح از زخم
  • تب
  • دردناک شدن زخم

در برخی موارد، عفونی شدن زخم باعث می شود تا زخم خشک تر و عمیق تر از حالت اولیه به نظر برسد. به همین خاطر، شست و شوی زخم و تمیز نگه داشتن زخم، استفاده از پانسمان های مناسب، رژیم غذایی سالم و مناسب، و نوشیدن آب به میزان کافی، از جمله مواردی هستند که جهت تسریع روند بهبودی و پیشگیری از بروز عفونت، همواره توصیه می شوند.

ریسک فاکتورها

عوامل موثر در عفونی شدن زخم های جراحی عبارتند از:

  • آلوده شدن پانسمان و عدم تعویض روزانه و به موقع پانسمان
  • ایجاد زخم جراحی در نزدیکی مناطق آلوده بدن مانند دهان و کشاله ران
  • آلوده شدن زخم در صورت تماس با اجسام خارجی و آلوده
  • سیستم تغذیه ای نامناسب و یا ضعف سیستم ایمنی بدن

آیا در صورت ایجاد زخم جراحی، نیازی به محدود شدن فعالیت ها وجود دارد؟

بله، بهتر است از انجام فعالیت هایی که منجر به وارد آمدن فشار به ناحیه زخم می شوند، خودداری شود، فعالیت هایی مانند بلند کردن اجسام سنگین و یا ورزش، بهتر است به مدت یک ماه بعد از جراحی انجام نشوند. با این کار، احتمال باز شدن بخیه نیز به حداقل خواهد رسید.

درمان و رون بهبود زخم جراحی

بهبود زخم جراحی، روند پیچیده ای دارد و به چندین مرحله تقسیم می شود:

  • بلافاصله بعد از ایجاد برش و شکاف، پلاکت های موجود در خون در محل آسیب جمع شده و با ترشح مواد شیمیایی، باعث توقف خونریزی می شوند.
  • چند روز بعد از ایجاد زخم، جریان خون به محل آسیب و زخم افزایش می یابد، گلبول های سفید جهت مقابله با عفونت، فعال می شوند و باعث حدف مواد زائد و مرده از روی زخم نیز خواهند شد.
  • سه روز تا سه هفته بعد از ایجاد زخم، که مواد غذایی مورد نیاز از طریق رگ های خونی جدید به زخم می رسند و بافت های جدیدی تشکیل می شوند.
  • در نهایت، بافت جدید و هم چنین پوست جدید در ناحیه زخم ایجاد خواهد شد.

اقدامات موثر در درمان زخم های جراحی عبارتند از:

  • شست و شوی زخم

شست و شوی زخم، یکی از مهم ترین اقدامات درمانی زخم های جراحی می باشد. بهتر است این کار با سرم نرمال سالین و پدهای نرم انجام شود، تا زخم خراشیده نشود. هرگز از صابون های قلیایی و آنتی باکتریال استفاده نشود، زیرا باعث آسیب پوست و زخم شده و روند بهبودی را به تاخیر می اندازند.

بعد از شست و شوی زخم، حتما زخم و پوست اطراف آن بایستی کاملا خشک شود. زخم تا ۲۴ ساعت بعد از جراحی نباید به هیچ گونه خیس شود، به همین خاطر، استحمام روز بعد جراحی ممنوع می باشد.

می توان قبل از استحمام، پانسمان را برداشت تا آب بر روی زخم بریزد. البته پانسمان های ضد آب نیز در بازار یافت می شوند.

زخم جراحی

زخم جراحی

  • پانسمان زخم

استفاده از پانسمان های مناسب، یکی دیگر از اقدامات درمانی می باشد. هدف از پانسمان زخم عبارت است از:

  • جذب مایع ترشح شده از زخم
  • فراهم کردن محیط مناسب و مرطوب، جهت تسریع روند بهبودی زخم
  • پیشگیری از بروز عفونت
  • اعمال فشار بر روی زخم، در صورت لزوم

زمان مناسب تعویض پانسمان تا ۷ روز می باشد. قبل از تعویض پانسمان، دست ها بایستی کاملا تمیز شسته شوند. هنگام تعویض پانسمان، مراقب باشید تا دست تماسی با زخم نداشته باشد، به همین خاطر لبه های پانسمان را با انگشت گرفته و پانسمان را به آرامی از روی زخم بردارید.

پانسمان، مانع از تماس زخم با لباس و اشیا می شود. توجه داشته باشید که قبل از پانسمان کردن زخم، هیچ گونه کرم و یا لوسیونی بر روی زخم زده نشود.

در صورت مشاهده خونریزی از زخم، پانسمان را سریعا عوض کنید. در صورتی که زخم را به مدت چند ثانیه فشار دهید، خونریزی قطع خواهد شد.

  • سبک زندگی سالم

برخی نکات مربوط به تغییر سبک زندگی در درمان زخم جراحی عبارت است از:

  • کنار گداشتن سیگار و دخانیات. سیگار کشیدن باعث کاهش اکسیژن رسانی به بافت ها می شود در نتیجه، روند بهبود زخم نیز به تاخیر می افتد.
  • رژیم غذایی سالم و متعادل، از دیگر مواردی است که بعد از جراحی باید رعایت شود. نوشیدن هر چه بیشتر آب و مایعات در طول روز، و مصرف مکمل، به تسریع روند بهبودی کمک می کند.
  • کم کردن وزن پیش از جراحی، یکی از علل کاهش احتمال بروز عفونت در زخم های جراحی می باشد.
  • افراد دیابتی، بایستی همواره مراقب سطح قند خون خود باشند، زیرا که بالا رفتن قند خون، خود یکی از علل به تاخیر افتادن روند بهبود زخم می باشد.

با تشکر مدیریت سایت کلینیک زخم هانی

پاسخ

13 − هفت =